علوم آزمایشگاه

شمارش گلبولهای قرمز به روش دستی RBC

مقدمه :

به سلولهای قرمز خون مشهورند. و بیشترین سلولهای خونی را تشکیل می‌دهند. سلولهایی بدون هسته و مقعر‌الطرفین هستند. در شرایط طبیعی قطر آنها بطور متوسط 7.5 میکرون می‌باشد. اگر اندازه سلول کوچکتر از 6 میکرون باشد میکروسیت و اگر بزرگتر از 9 میکرون باشد، ماکروسیت نامیده می‌شوند. حضور گویچه‌های قرمز با اندازه‌های مختلف در خون را آنیزوسیتوزیس Anisicytosis و حضور گویچه‌های قرمز با اشکال متفاوت در خون را پوی کیلو سیتوزیس Poikilocytosis می‌نامند. که در حالات مرضی دیده می‌شوند.

تعداد گویچه‌های قرمز در حالت طبیعی در خون زنان 3.6 تا 5.5 میلیون در هر میکرولیتر و در خون مردان 4.1 تا 6 میلیون در هر میکرولیتر می‌باشد. نسبت حجم سلولهای خون به کل خون برحسب درصد را هماتوکریت می‌نامیم. هماتوکریت در زنان سالم و بالغ 45 - 35 درصد و در مردان سالم و بالغ 50 - 40 درصد می‌باشد.


گلبولهای قرمز سلولهایی مقعرالطرفین و قابل انعطاف هستند که ضمن عبور از مویرگها بهم چسبیده و به صورت میله‌ای استوانه‌ای درمی‌آیند که رولکس (Rouleaux) نامیده می‌شود. شکل ویژه و انعطاف پذیری زیاد گویچه‌های قرمز را به پروتئینهای محیطی ویژه‌ای نسبت می‌دهند که به سطح داخلی غشای اریترویسیتها چسبیده‌اند. برخی از بیماریهای ارثی خون مانند کروی یا بیضی شکل بودن گویچه‌های قرمز از نقص پروتئینهای فوق ناشی می‌گردد.

غشای این سلولها همچنین حاوی رسپتورهای مربوط به گروههای خونی می‌باشد. گویچه‌های قرمز خون حاوی مولکول پیچیده‌ای به نام هموگلوبین می‌باشد. که از یک قسمت پروتئینی به نام گلوبین و یک رنگ دانه آهن‌دار به نام «هم» تشکیل شده است. گلوبین مرکب از 4 زنجیره پلی‌پپتیدی است که به هر زنجیره یک پورفیرین آهن‌دار متصل شده است. هموگلوبین به علت داشتن آهن که در حالت احیا شده می‌باشد. می‌تواند با اکسیژن و دی‌اکسید کربن ترکیب شده و به ترتیب آهن ، هموگلوبین و کربامینو هموگلوبین تشکیل دهد.

وسایل آزمایش :

نمونه خون - ملانژور قرمز - مکنده پلاستیکی - محلول هایم ( کلرور مرکوریک + سولفات سدیم + کلرور

 سدیم + آب مقطر )

دستگاه shaker - لام نئوبار - لامل سنگی - پنبه و الکل - میکروسکوپ نوری

روش کار :

ابتدا ملانژور قرمز را داخل نمونه خون وارد میکنیم و تا ۵/۰ خون میکشیم . باید کار را طوری انجام دهیم که خون همراه هوا وارد نشود چون حبابدار شدن آن باعث خطا در نتیجه آژمایش میشود . بعد نوک ملانژور را با گاز استریل از خون پاک میکنیم و وارد محلول هایم نموده تا ۱۰۱ میکشیم به وسیله مکنده پلاستیکی. در این حالت رقت ۲۰۰/۱ حاصل میشود . سپس پیپت را در shaker به مدت 5-3 دقیقه قرار میدهیم و س÷س ÷ی÷ت را برداشته و قطرات اول را دور میریزیم . لامل را روی لام قرار میدهیم و یک قطره از نمونه را بین لام و لامل وارد میکنیم و سپس زیر میکروسکوپ بررسی میکنیم . با عدسی x10 محل شمارش را تعیین میکنیم ( برای شمارش گلبولهای قرمز از روی لام هماسیتومتر از مربع وسط که خود شامل 25 مربه کوچک است استفاده میکنیم و معمولا 5 مربع از 25 مربع شمارش میشود .) شمارش گلبولهای قرمز را با عدسی x40 انجام میدهیم .

خطاهای آزمایش :

1- اشکالات تکنیکی : از جمله این اشکالات می توان از نمونه گیری غلط مثل کند بودن جریان خون از محل نمونه گیری که میتواند بعلت نازک بودن سوزن سرنگ مصرفی باشد و یا استفاده طولانی از گارو نام برد . استفاده از ÷ی÷تها و لامهای شمارش غیر دقیق یا خوب مخلوط نکردن محلول سوسپانسیون گلبولی یا غلط پر کردن صفحه شمارنده و بالاخره عدم دقت لازم در شمارش سلولها همگی میتواند به نوبه خود موجب اشتباه در نتیجه شمارش گلبولهای قرمز شود.

2- اشکالات محیطی : توزیع و پراکندگی نامناسب سلولها در روی محفظه ، لامهای شمارشگر یکی از مسائل تصادفی است که در مورد حتی سوسپانسیونهای سلولی خوب تهیه شده نیز رخ میدهد .

نتیجه :

بعد از شمارش عدد را در فاکتور رقت که ۲۰۰ لست ضرب کرده و تقسیم بر حجم هر مربع که ۰۰۴/۰ است و تعداد مربع شمارش شده میکنیم و در نهایت در ۱۰۴ ضرب میکنیم .

 بحث :

تعداد نرمال گلبول قرمز در هر لیتر خون به صورت زیر میباشد :

مردان : 5/6 - 9/3 (1012 )

زنان : 5/5 - 4 (1012 )

نوزادان : 5/6 - 4 (1012 )

کمتر از این حد فرد مبتلا به آنمی و بیشتر از این فرد مبتلا به پلی سایتمی است .

+ نوشته شده در  شنبه چهاردهم شهریور 1388ساعت 13:17  توسط Sara.F  |